Niets doen loont niet bij ziekte

Het cijfer valt bijna achteloos in het verhaal van Petra Nijhof: 90 procent van de werknemers die bij het UWV wordt aangemeld, een verplichting na 13 weken ziekteverzuim, blijft ziek en zit de volle twee jaar uit dat het loon doorbetaald wordt. Maar dit hoge percentage is precies de bestaansreden voor reďntegratiebureaus als Accompaan in Eindhoven. Dit bureau, dat sinds een jaar bestaat en geleid wordt door vier vrouwen, stelt zich ten doel om die termijn van twee jaar te bekorten. Op basis van no cure no pay: hoe langer de werkgever de werknemer moet doorbetalen, hoe lager de rekening van Accompaan.

Dat laatste onderscheidt hen van andere integratiebureaus, vertellen Nijhof en Annemarie Steen. „Die verkopen trajecten. Ze nemen de zieke werknemer na die 13 weken bij de arm, beginnen met een sollicitatiecursus en eindigen maanden later als je geluk hebt met plaatsing bij een andere werkgever.“

Nijhof, Steen, Astrid van Hout en Anja Hendriks bekijken het anders: „We beginnen met een gesprek en met het dossier. Op dat moment kan de werkgever in 30 procent van de gevallen ophouden met de werknemer door te betalen.“ Volgt het voorbeeld van een werknemer op een verzekeringskantoor, al een jaar thuis met een burn out.

„Wij krijgen dat dossier en ontdekken dat hij ooit kok is geweest en toen een vinger is kwijtgeraakt. Zo iemand heeft dus een WAO-verleden en mag daardoor terug in de voormalige ziektewet, die niet ten laste komt van de werkgever.“ Einde zaak voor Accompaan, en de eigenaar van het verzekeringskantoor blij want hem wordt een jaar loondoorbetaling bespaard.

Met de mensen van wie het dossier niet onmiddellijk dicht kan, gaat Accompaan aan de slag. De vier vrouwen brengen daarvoor ieder hun specifieke achtergrond mee, die varieert van bedrijfstrainingen, de uitzendsector, personeelszaken, verzuimbegeleiding en organisatie-advies. Ze hadden allemaal een eigen bedrijf. „We hebben elkaar bij toeval gevonden,“ vertelt Nijhof, „Gewoon in de kroeg. Het eerste halfjaar was het erg wennen, want we hadden erg de neiging om alles samen te gaan doen. Dat werkte niet. Nu we elkaar meer ruimte geven gaat het veel beter.“

Het eerste gesprek dat Accompaan voert met een kandidaat is doorgaans confronterend: „De meeste mensen schrikken zich kapot. Die zitten bijvoorbeeld al acht maanden thuis en realiseren zich niet dat de bijstand hun voorland is als ze niets doen. Ze denken dat de WIA van nu net zoiets is als de WAO van vroeger. Maar bijna niemand komt nog in aanmerking voor een volledige arbeidsongeschiktheidsuitkering. Een bouwvakker met een hersentumor die niet onomkeerbaar ziek is verklaard, moet gewoon een andere baan zoeken“. Na de eerste schok werken de kandidaten vrijwel altijd enthousiast mee aan hun terugkeer, ervaart Accompaan.

Maar ook menig werkgever die met Accompaan in aanraking komt, wordt geconfronteerd met de harde realiteit. „De regels voor werkgevers zijn zeer strikt. Hij moet iedere stap in het reďntegratieproces nauwgezet volgen. Eerst kijken of iemand terug kan naar de eigen funtie, zo niet dan mogelijk in een andere bij hetzelfde bedrijf, en pas in de laatste plaats bemiddeling naar een ander bedrijf. En sinds kort is het ook nog zo dat als het UWV aan het einde van het proces ziet dat de werkgever een stapje heeft overgeslagen, deze gedwongen wordt het alsnog te doen. Ondertussen blijft hij zijn zieke werknemer doorbetalen. „Zo kan die termijn van twee jaar uitlopen,“ zegt Nijhof. „Als je dus niets doet als werkgever, heb je drie jaar aan je broek.“